Çevresel ve Sosyal Durum Tespiti – E&S Due Diligence
E&S Due Diligence – ESDD Nedir?
Environmental & Social Due Diligence, yatırım veya finansman konusu olan faaliyetin çevresel ve sosyal risklerinin, mevcut yönetim uygulamalarının ve uyum durumunun incelenmesini ifade eder.
ESDD çalışmasının amacı yalnızca eksikleri listelemek değildir. Mevcut durum ile uygulanması gereken mevzuat, finans kuruluşu gereklilikleri veya uluslararası standartlar arasındaki farkların belirlenmesi ve bu farkların nasıl kapatılabileceğine yönelik uygulanabilir bir yol haritası oluşturulmasıdır.
E&S Due Diligence Hangi Durumlarda Yapılır?
ESDD farklı yatırım ve işlem türlerinde gündeme gelebilir. Çalışmanın kapsamı işlemin niteliğine, yatırım yapılan sektöre ve finansman koşullarına göre belirlenir.
Çevresel ve sosyal durum tespiti özellikle;
- Proje finansmanı süreçlerinde,
- Şirket veya tesis satın almalarında,
- Birleşme ve devralma işlemlerinde,
- Yatırım öncesi risk değerlendirmelerinde,
- Uluslararası finans kuruluşlarından kaynak sağlanırken,
- Mevcut tesislerin uluslararası standartlara uyumunun değerlendirilmesinde
uygulanabilir.
ESDD Kapsamında Hangi Konular İncelenir?
Her proje için aynı kontrol listesinin kullanılması doğru değildir. Değerlendirme; yatırımın sektörü, ölçeği, lokasyonu ve potansiyel çevresel-sosyal riskleri dikkate alınarak şekillendirilir.
İnceleme kapsamında genel olarak aşağıdaki konular değerlendirilebilir:
- Çevre mevzuatına uyum ve mevcut izinler,
- Atık, emisyon, su ve atıksu yönetimi,
- Toprak ve yeraltı suyu kirliliği riskleri,
- İş sağlığı ve güvenliği uygulamaları,
- Çalışan hakları ve çalışma koşulları,
- Toplum sağlığı ve güvenliği,
- Arazi edinimi ve geçim kaynakları,
- Biyoçeşitlilik ve hassas alanlar,
- Paydaş katılımı ve şikâyet mekanizmaları,
- Çevresel ve sosyal yönetim sistemi ve organizasyon yapısı.
ESDD Süreci Nasıl İlerler?
1. Doküman İncelemesi
İzinler, ruhsatlar, çevresel raporlar, yönetim planları, denetim kayıtları, iş sağlığı ve güvenliği dokümanları ve ilgili diğer kayıtlar incelenir.
2. Saha İncelemesi
Projenin niteliğine bağlı olarak tesis veya proje sahası ziyaret edilerek dokümanlarda belirtilen uygulamaların sahadaki gerçek durumla uyumu değerlendirilir.
3. Görüşmeler ve Bilgi Toplama
Yönetim, ilgili teknik ekipler ve gerekli durumlarda diğer paydaşlarla görüşmeler gerçekleştirilerek mevcut çevresel ve sosyal yönetim yaklaşımı hakkında bilgi toplanır.
4. Risk ve Uyum Değerlendirmesi
Mevcut uygulamalar; yürürlükteki mevzuat, proje gereklilikleri ve uygulanabilir uluslararası standartlarla karşılaştırılır.
5. Bulguların ve Aksiyonların Belirlenmesi
Önemli çevresel ve sosyal riskler, uyum boşlukları ve bunların giderilmesi için gerekli düzeltici faaliyetler önceliklendirilir.
Gap Analysis Nedir?
Gap Analysis, mevcut uygulamalar ile ulaşılması gereken çevresel ve sosyal performans seviyesi arasındaki farkların belirlenmesini sağlayan boşluk analizidir.
Örneğin bir tesis ulusal mevzuata uygun olabilir ancak yatırımcı veya finans kuruluşu tarafından referans alınan bazı uluslararası standartların gerektirdiği yönetim prosedürleri, paydaş süreçleri veya sosyal uygulamalar henüz oluşturulmamış olabilir.
Gap Analysis sayesinde bu farklılıklar sistematik biçimde belirlenerek önem derecesine göre sınıflandırılabilir.
ESAP – Environmental and Social Action Plan Nedir?
Durum tespiti sonucunda belirlenen önemli eksikliklerin giderilmesi için Çevresel ve Sosyal Eylem Planı – Environmental and Social Action Plan (ESAP) hazırlanabilir.
ESAP içerisinde genellikle;
- Yapılması gereken aksiyon,
- Sorumlu taraf,
- Tamamlanma süresi,
- Uygulanacak standart veya gereklilik,
- İzleme ve doğrulama yöntemi
tanımlanır.
Böylece durum tespiti yalnızca sorunların belirtildiği bir rapor olmaktan çıkar ve uygulanabilir bir iyileştirme programına dönüşür.
ESDD ile ÇSED / ESIA Arasındaki Fark Nedir?
ÇSED / ESIA ağırlıklı olarak planlanan bir projenin gelecekte oluşturabileceği çevresel ve sosyal etkileri değerlendirmeye odaklanırken, ESDD çoğunlukla mevcut bir şirketin, tesisin veya projenin halihazırdaki çevresel ve sosyal performansını inceler.
Bu nedenle iki çalışma birbiriyle ilişkili olmakla birlikte aynı amaçla hazırlanmaz.
Yeni veya geliştirme aşamasındaki projelerde çevresel ve sosyal etki değerlendirmesi için
Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi – ÇSED / ESIA
hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Uluslararası Standartlar ve ESDD
Uluslararası finansman kullanılan yatırımlarda durum tespiti çalışmasının kapsamı ilgili finans kuruluşunun gerekliliklerine göre şekillenebilir.
Değerlendirmelerde projenin niteliğine göre IFC Performans Standartları, Dünya Bankası Grubu Çevre, Sağlık ve Güvenlik Kılavuzları ve ilgili finans kuruluşlarının çevresel-sosyal politikaları referans alınabilir.
Burada önemli olan her projeye bütün standartları mekanik biçimde uygulamak değil, yatırım için geçerli olan gereklilikleri doğru belirlemektir.
ESDD Sonrasında Ne Olur?
Durum tespiti raporu yatırım kararı öncesinde önemli riskleri görünür hale getirir; ancak süreç raporun teslim edilmesiyle sona ermek zorunda değildir.
Belirlenen aksiyonların hayata geçirilmesi, ESAP maddelerinin kapanması ve çevresel-sosyal performansın belirli aralıklarla takip edilmesi gerekebilir.
Bu aşamada
Çevresel ve Sosyal İzleme ve Denetim
hizmetiyle aksiyonların ve proje performansının takibi sürdürülebilir.
Çevresel ve Sosyal Yönetim Sisteminin Değerlendirilmesi
ESDD çalışmalarında yalnızca tek tek uygunsuzlukların bulunması yeterli değildir. İşletmenin bu riskleri gelecekte nasıl yöneteceği de değerlendirilmelidir.
Bu nedenle çevre, sosyal, iş sağlığı ve güvenliği süreçlerinin sorumluluklarının, prosedürlerinin, izleme yöntemlerinin ve raporlama sistemlerinin yeterliliği incelenebilir.
Gerekli durumlarda bu yapı
Çevresel ve Sosyal Yönetim Planları – ÇSYP / ESMP
çalışmalarıyla desteklenebilir.
E&S Due Diligence Yaklaşımımız
Her yatırımın risk profili farklıdır. Bu nedenle ESDD çalışmasının kapsamını standart bir kontrol listesinden ziyade projenin sektörü, ölçeği, lokasyonu, işlem türü ve finansman gerekliliklerine göre şekillendiriyoruz.
Amacımız yatırımcıya yalnızca mevcut uygunsuzlukları göstermek değil; hangi risklerin önemli olduğunu, hangi konuların öncelikli ele alınması gerektiğini ve gerekli iyileştirmelerin nasıl yönetilebileceğini açık ve uygulanabilir biçimde ortaya koymaktır.
Yatırımınızın Çevresel ve Sosyal Risklerini Birlikte Değerlendirelim
Finansman, satın alma veya yatırım öncesinde çevresel ve sosyal risklerinizi, uyum boşluklarını ve gerekli aksiyonları değerlendirmek için WhatsApp üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
E&S Due Diligence (ESDD) nedir?
E&S Due Diligence (ESDD), bir yatırımın, tesisin veya şirketin mevcut çevresel ve sosyal performansının sistematik biçimde değerlendirilmesidir. Çalışma kapsamında mevzuat uyumu, çevresel ve sosyal riskler, mevcut yönetim uygulamaları ve geliştirilmesi gereken alanlar belirlenir.
ESDD hangi durumlarda yapılır?
ESDD; proje finansmanı, şirket veya tesis satın alımı, birleşme ve devralma işlemleri, yatırım öncesi risk değerlendirmeleri ve uluslararası finans kuruluşlarından kaynak sağlanması gibi süreçlerde yapılabilir. Çalışmanın kapsamı yatırımın niteliğine ve risk seviyesine göre belirlenir.
ESDD kapsamında hangi konular incelenir?
Çalışmanın kapsamına göre çevre izinleri, atık yönetimi, emisyonlar, su ve atıksu yönetimi, iş sağlığı ve güvenliği, çalışma koşulları, toplum sağlığı, arazi edinimi, biyoçeşitlilik, paydaş katılımı ve çevresel-sosyal yönetim sistemleri değerlendirilebilir.
Gap Analysis nedir?
Gap Analysis, mevcut çevresel ve sosyal uygulamalar ile ulaşılması gereken performans seviyesi arasındaki farkların belirlenmesini sağlayan boşluk analizidir. Bu çalışma sayesinde hangi konuların geliştirilmesi gerektiği ve hangi aksiyonların öncelikli olduğu sistematik biçimde ortaya konabilir.
ESAP nedir ve neden hazırlanır?
Environmental and Social Action Plan (ESAP), durum tespiti sırasında belirlenen önemli çevresel ve sosyal eksikliklerin giderilmesi için hazırlanan eylem planıdır. ESAP içerisinde gerekli aksiyonlar, sorumlular, tamamlanma süreleri ve izleme yöntemleri tanımlanabilir.
ESDD ile ÇSED / ESIA arasındaki fark nedir?
ÇSED / ESIA çoğunlukla planlanan bir projenin gelecekte oluşturabileceği çevresel ve sosyal etkileri değerlendirirken, ESDD mevcut bir şirketin, tesisin veya projenin halihazırdaki çevresel ve sosyal performansına odaklanır. Yeni projeler için Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi – ÇSED / ESIA hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
ESDD çalışmasında saha ziyareti yapılır mı?
Projenin niteliğine ve incelemenin kapsamına bağlı olarak saha ziyareti yapılabilir. Saha incelemesi; dokümanlarda belirtilen uygulamaların gerçek saha koşullarıyla karşılaştırılmasını, olası uygunsuzlukların görülmesini ve çevresel-sosyal risklerin daha doğru değerlendirilmesini sağlar.
ESDD tamamlandıktan sonra çevresel ve sosyal performans nasıl takip edilir?
Durum tespiti sonucunda belirlenen aksiyonların uygulanması ve ESAP maddelerinin kapatılması belirli aralıklarla izlenebilir. Bu aşamada Çevresel ve Sosyal İzleme ve Denetim hizmetiyle yatırımın performansı ve düzeltici faaliyetlerin ilerlemesi takip edilebilir.