Atık Yönetimi Nedir?

Atık yönetimi; atık oluşumunun önlenmesinden başlayarak azaltma, yeniden kullanım, kaynağında ayrı toplama, geçici depolama, taşıma, geri dönüşüm, geri kazanım ve gerekli durumlarda bertaraf aşamalarını kapsayan bütüncül bir süreçtir.

Amaç, atığın oluştuğu noktadan nihai işleme kadar çevre ve insan sağlığı açısından güvenli biçimde yönetilmesini sağlamak ve mümkün olan atıkların yeniden ekonomik değere dönüştürülmesini desteklemektir.

Sıfır Atık Nedir?

Sıfır Atık, atık oluşumunun mümkün olduğunca önlenmesini, kaynakların daha verimli kullanılmasını ve oluşan atıkların türlerine göre ayrılarak yeniden kullanım veya geri kazanım olanaklarının artırılmasını hedefleyen yönetim yaklaşımıdır.

Sıfır atık sistemi yalnızca farklı renklerde toplama ekipmanlarının yerleştirilmesinden oluşmaz. Atıkların nerede oluştuğunun belirlenmesi, uygun toplama sisteminin kurulması, çalışanların bilgilendirilmesi, kayıtların tutulması ve sistemin sürekliliğinin izlenmesi gerekir.

Atık Yönetimi Danışmanlığı Kapsamında Neler Yapılır?

İşletmenin sektörü, faaliyetleri ve oluşan atık türlerine göre danışmanlık kapsamı farklılaşabilir.

Çalışmalar kapsamında genel olarak;

• Faaliyetlerden kaynaklanan atık türlerinin belirlenmesi,
• Atık kodlarının değerlendirilmesi,
• Tehlikeli ve tehlikesiz atıkların ayrımının yapılması,
• Kaynağında ayrı toplama sisteminin değerlendirilmesi,
• Geçici atık depolama alanlarının kontrol edilmesi,
• Atıkların uygun lisanslı tesislere yönlendirilmesi,
• Atık kayıt ve beyan süreçlerinin takibi,
• Sıfır atık sisteminin kurulması ve geliştirilmesi,
• Çalışanların atık yönetimi konusunda bilgilendirilmesi,
• Mevzuat değişikliklerinin takip edilmesi

gibi çalışmalar yürütülebilir.

Atıkların Doğru Sınıflandırılması Neden Önemlidir?

Her atığın yönetim yöntemi aynı değildir. İşletmede oluşan atığın niteliğinin ve uygun atık kodunun doğru belirlenmesi; depolama, taşıma, kayıt ve geri kazanım süreçlerinin doğru yürütülmesi açısından temel adımdır.

Özellikle tehlikeli özellik gösterebilen atıkların diğer atıklarla karıştırılması çevresel risklerin yanında mevzuata uyum açısından da sorun oluşturabilir.

Bu nedenle atık envanterinin oluşturulması ve işletmenin faaliyetleriyle ilişkilendirilmesi atık yönetimi çalışmalarının önemli parçalarından biridir.

Geçici Atık Depolama Alanları Nasıl Yönetilmelidir?

Atıkların işletme içerisinde gelişigüzel biriktirilmesi yerine, atığın özelliğine uygun koşullarda ve belirlenen alanlarda geçici olarak depolanması gerekir.

Geçici depolama alanlarının planlanmasında atık türü, tehlikeli özellikler, olası sızıntı ve dökülmeler, atıkların birbirleriyle etkileşimi ve sahadaki operasyonel koşullar dikkate alınmalıdır.

İşletmenin mevcut depolama alanları incelenerek gerekli fiziki ve operasyonel iyileştirmeler belirlenebilir.

Atık Kayıt, Beyan ve Takip Süreçleri

Atık yönetiminde yalnızca sahadaki uygulamalar değil, atık hareketlerinin kayıt altına alınması da önemlidir.

İşletmenin tabi olduğu mevzuata ve oluşan atık türlerine göre Bakanlığın ilgili çevrimiçi sistemleri üzerinden kayıt, beyan veya taşıma süreçlerinin yürütülmesi gerekebilir.

Danışmanlık kapsamında işletmenin yükümlülükleri belirlenerek gerekli verilerin düzenli tutulması, atık miktarlarının takip edilmesi ve ilgili sistem girişlerinin kontrolü sağlanabilir.

Sıfır Atık Yönetim Sistemi Nasıl Kurulur?

Sıfır atık sisteminin kurulmasına işletmedeki mevcut durumun değerlendirilmesiyle başlanır. Atıkların hangi noktalarda ve hangi miktarlarda oluştuğu, mevcut toplama ekipmanları ve geçici depolama uygulamaları incelenir.

Ardından işletmenin ihtiyaçlarına göre;

• Atık oluşum noktaları belirlenir,
• Atıkların türlerine göre ayrı toplanması planlanır,
• Uygun biriktirme ekipmanları konumlandırılır,
• Geçici depolama ve atık teslim süreçleri düzenlenir,
• Sorumluluklar belirlenir,
• Çalışanların sisteme katılımı sağlanır,
• Kayıt ve izleme sistemi oluşturulur.

Sistemin etkinliği belirli aralıklarla kontrol edilerek gerekli iyileştirmeler yapılabilir.

Sıfır Atık Belgesi Süreci

Sıfır Atık Yönetmeliği kapsamında yükümlü olan bina, yerleşke ve işletmeler için sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve ilgili belge süreçlerinin yürütülmesi gerekebilir.

Belgelendirme sürecinde işletmenin kapsamının doğru değerlendirilmesi, sistemin mevzuatta tanımlanan şartlara uygun biçimde kurulması ve gerekli bilgi ve belgelerin ilgili çevrimiçi sisteme girilmesi önemlidir.

Her işletmenin yükümlülüğü faaliyet alanına ve mevzuattaki kapsamına göre farklı olabileceğinden süreç işletme özelinde değerlendirilmelidir.

Atık Yönetimi ile Çevre Mevzuatı Arasındaki İlişki

Atık yönetimi tek bir mevzuattan ibaret değildir. İşletmenin faaliyetlerine göre farklı atık türlerine ilişkin özel düzenlemeler, kayıt yükümlülükleri ve çevresel izin süreçleri gündeme gelebilir.

İşletmenin çevre mevzuatı kapsamındaki genel yükümlülüklerinin değerlendirilmesi için
Çevre Mevzuatı ve Çevre Danışmanlığı
hizmetimizden yararlanabilirsiniz.

Atık işleme, geri kazanım veya benzeri lisansa tabi faaliyetlerin bulunduğu tesislerde ise
Çevre İzin ve Lisans Süreçleri
ile bağlantılı gerekliliklerin birlikte değerlendirilmesi gerekebilir.

Atık Azaltımı ve Kaynak Verimliliği

İyi bir atık yönetimi sistemi yalnızca oluşan atığın nasıl bertaraf edileceğine odaklanmaz. Öncelikli hedeflerden biri atığın oluşmasını önlemek veya miktarını azaltmaktır.

Hammadde kullanımı, üretim kayıpları, ambalaj tercihleri, tekrar kullanılabilir malzemeler ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi işletmenin hem çevresel performansına hem de kaynak verimliliğine katkı sağlayabilir.

Bu yaklaşım aynı zamanda işletmenin daha geniş sürdürülebilirlik hedefleriyle de ilişkilidir. Kurumsal çevresel ve sosyal performansın bütüncül olarak ele alınması için
Sürdürülebilirlik ve ESG Danışmanlığı
hizmetimiz incelenebilir.

Atık Yönetimi ve Sıfır Atık Yaklaşımımız

Her işletmenin faaliyet süreci ve oluşturduğu atık profili farklıdır. Bu nedenle atık yönetimi çalışmalarını standart bir kontrol listesinden ibaret görmüyor; işletmenin sektörü, prosesleri, atık türleri, mevcut uygulamaları ve mevzuat yükümlülüklerine göre değerlendiriyoruz.

Amacımız yalnızca yasal gerekliliklerin yerine getirilmesine destek olmak değil; sahada uygulanabilir, takip edilebilir ve sürdürülebilir bir atık yönetim sisteminin oluşturulmasına katkı sağlamaktır.