ÇED Nedir?

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), bir projenin çevre üzerindeki muhtemel olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesi, olumsuz etkilerin önlenmesi veya azaltılması ve alternatiflerin değerlendirilmesine yönelik yasal süreçtir.

Türkiye’de hangi projelerin ÇED sürecine tabi olduğu yürürlükteki ÇED mevzuatı kapsamında belirlenir.

ÇSED Nedir?

Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED) ise çevresel etkilerin yanında projenin insanlar ve toplum üzerindeki sosyal etkilerini de daha geniş bir çerçevede ele alan değerlendirme yaklaşımıdır.

ÇSED çalışmalarında;

• çalışan hakları ve çalışma koşulları,
• arazi edinimi ve geçim kaynakları,
• toplum sağlığı ve güvenliği,
• paydaş katılımı,
• hassas gruplar,
• biyolojik çeşitlilik,
• kültürel miras

gibi konular ayrıntılı biçimde değerlendirilebilir.

En Temel Fark Nedir?

ÇED çoğunlukla ulusal mevzuat kapsamında yürütülen resmi bir çevresel değerlendirme sürecidir. ÇSED ise özellikle uluslararası finansman ve yatırım süreçlerinde karşılaşılan daha geniş çevresel ve sosyal değerlendirme yaklaşımıdır.

ÇED Olması ÇSED İçin Yeterli midir?

Her zaman yeterli olmayabilir. Bir projenin ulusal ÇED sürecini tamamlamış olması, uluslararası finans kuruluşlarının talep ettiği çevresel ve sosyal standartların tamamını karşıladığı anlamına gelmez.

Bu durumda mevcut ÇED dokümanları incelenerek ek sosyal, biyolojik çeşitlilik veya yönetim planı çalışmalarına ihtiyaç olup olmadığı belirlenebilir.

Uluslararası finansman planlanan projelerde ÇED ve ÇSED süreçlerinin birbirinden bağımsız değil, birbirini tamamlayan çalışmalar şeklinde yönetilmesi önemli zaman ve maliyet avantajı sağlayabilir.